دیدبان شمال:
دکتر رامین قهرمانزاده امروز در نشست خبری که در پژوهشگاه ابن سینا برگزار شد، اظهار کرد: پژوهش در سراسر دنیا مورد توجه قرار دارد و برای آن سرمایهگذاری میشود تا دستاوردهایی حاصل شود که در خدمت مردم و حل مشکلات و مسائل مرتبط با بشریت باشد. پژوهشگاه ابنسینا نیز طی سالهای گذشته تلاش کرده است فعالیتهای پژوهشی خود را به سمت پژوهشهای مسئلهمحور و رفع مشکلات و نیازهای کشور هدایت کند.
توسعه واکسنهای دام و آبزیان برای تقویت امنیت غذایی
قهرمانزاده یکی از مهمترین محورهای فعالیت پژوهشگاه را موضوع امنیت غذایی عنوان کرد و گفت: در این زمینه، یکی از حوزههای مهم فعالیت ما تولید واکسنهای دام، طیور و آبزیان است. پژوهشگران پژوهشگاه طی سالهای گذشته در این زمینه فعالیت و تحقیق کردهاند و نتایج این تحقیقات بهتدریج در حال تبدیل شدن به محصولات و دستاوردهای عملی است.
وی ادامه داد: امسال توانستیم بهعنوان یکی از طرحهای برتر، در محضر ریاست جمهوری واکسنی را رونمایی کنیم که نخستین واکسن ویروسی در حوزه آبزیان بود.
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به اهمیت توسعه تولید پروتئینهای حیوانی در کشور بیان کرد: کشور در حال حرکت به سمتی است که انشاءالله تولید پروتئینهای گوشتی، بهویژه در حوزه ماهیان و آبزیان، افزایش پیدا کند؛ اما این حوزه با مشکلاتی از جمله انواع بیماریهای باکتریایی و ویروسی مواجه است و متأسفانه در زمینه برخی از این بیماریها واکسن ویروسی داخلی نداشتیم و همواره محصولات مورد نیاز بهصورت وارداتی تأمین میشد.
تلاش برای جلوگیری از واردات واکسنهای دامی
قهرمانزاده با اشاره به فعالیتهای پژوهشگاه در حوزه واکسنهای دامی گفت: در زمینه واکسنهای دام نیز فعالیت کردهایم و در حال حاضر واکسن آماده است و امیدواریم در همین سال مراحل نهایی آن طی شود تا بتوانیم از واردات آن جلوگیری و نیاز کشور را با تولید داخلی تأمین کنیم.
وی افزود: همچنین روی واکسن بروسلوز دامی کار میکنیم و امیدواریم مراحل نهایی آن را نیز طی کنیم تا بتوانیم آزمایشهای مربوطه را انجام داده و از این واکسن استفاده کنیم.
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا خاطرنشان کرد: در حوزه آبزیان نیز پنج ویروس بهعنوان اهداف پژوهشی مورد توجه قرار گرفتهاند و با توجه به زیرساختهایی که با حمایت مسئولان ایجاد و آماده شده است، تلاش میکنیم در سالهای آینده نخستین واکسنهای این حوزه را نیز به مرحله تولید برسانیم.
سلولدرمانی؛ از بیش از یک دهه پژوهش تا دریافت مجوز
وی یکی دیگر از دستاوردهای مهم پژوهشگاه را در حوزه سلولدرمانی دانست و اظهار کرد: پژوهشگران ما بیش از یک دهه است که در پژوهشگاه روی سلولهای بنیادی تحقیقات انجام میدهند. ما از نخستین مراکزی بودیم که تحقیقات در این زمینه را آغاز کردیم و اکنون نیز میتوانم بگویم نخستین مرکزی هستیم که موفق به اخذ مجوز استفاده از این روش از وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو شدهایم.
قهرمانزاده ادامه داد: مراحل نهایی این کار در حال انجام است و امیدواریم در سال جاری بتوانیم مجوزهای لازم را برای استفاده گستردهتر از این ظرفیت در طیف وسیعی از بیماریهای مرتبط با ناباروری دریافت کنیم؛ موضوعی که میتواند در راستای سیاستهای جمعیتی و افزایش فرزندآوری ثمرات قابل توجهی داشته باشد.
تولید داخلی مواد اولیه محیطهای کشت میکروبی
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا یکی دیگر از دستاوردهای پژوهشگران را تولید مواد اولیه محیطهای کشت میکروبی عنوان کرد و گفت: این مواد از جمله اقلام بسیار پرمصرف در آزمایشگاههای تشخیصی کشور هستند. بیش از ۶ هزار آزمایشگاه تشخیصی در کشور داریم که این مواد یکی از نیازهای اصلی آنهاست و تقریباً بیش از ۹۰ درصد این مواد تاکنون وارداتی بوده است.
وی افزود: واردات این مواد، علاوه بر ارزبری، هزینههای اقتصادی و مالی قابل توجهی را به کشور تحمیل میکرد. چند سال است که پژوهشگران ما در این زمینه فعالیت میکنند و با حمایت ریاست پژوهشگاه و مجموعه، کارگاهی برای تولید این مواد ایجاد شده و تقریباً مراحل تکمیل آن انجام شده است.
قهرمانزاده ادامه داد: امیدواریم در همین روزهای آینده این مجموعه به مرحله بهرهبرداری برسد و این دستاورد نیز در سالهای آینده به یکی از محصولات قابل توسعه و حتی صادراتی پژوهشگاه تبدیل شود.
دریافت مجوز یکی از محصولات پژوهشی در ماههای آینده
وی با اشاره به یکی دیگر از محصولات حاصل از فعالیتهای پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا اظهار کرد: درباره این محصول در سالهای گذشته نیز صحبت شده و اکنون مراحل نهایی آن طی شده است. تمامی کارها انجام شده، مستندات ارسال شده و ارزیابیها نیز صورت گرفته است.
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا گفت: تلاش کردیم مجوز این محصول را همزمان با سالگرد جهاددانشگاهی دریافت کنیم، اما با توجه به روند اداری، امیدواریم نهایتاً طی یک تا دو ماه آینده این مجوز را دریافت کنیم تا این محصول نیز به جمع محصولات حاصل از فعالیتهای پژوهشی پژوهشگران مجموعه اضافه شود.
حرکت از پژوهش به تولید؛ مطالبه اصلی پژوهشگاه
قهرمانزاده با اشاره به روند تولید برخی محصولات پژوهشگاه گفت: بخش قابل توجهی از این محصولات تاکنون وارداتی بودهاند، اما اکنون بخشی از آنها از مرحله پژوهش عبور کرده و به مرحله تولید رسیدهاند. برای برخی محصولات نیز کارگاه ایجاد و تجهیزات لازم مستقر شده است و امیدواریم در همین هفته تولید انبوه آنها را آغاز کنیم.
وی افزود: برای برخی از این محصولات مجوزهای لازم از سازمان غذا و دارو دریافت شده است. البته طیف گستردهای از محصولات در برنامه ما قرار دارد و هر محصول پس از تولید باید مراحل دریافت مجوزهای مربوطه را طی کند.
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا خاطرنشان کرد: در حال حاضر تولید برخی از این محصولات در مقیاس پایلوت و نیمهصنعتی انجام شده و نمونههای متعددی برای ارزیابی و تأیید ارائه شده است. حتی چند شرکت با ما قرارداد بستهاند و اعلام کردهاند که آمادهاند تولیدات دو سال آینده ما را خریداری کنند.
قهرمانزاده با تأکید بر ضرورت توجه به خروجی اقتصادی پژوهشها گفت: هزینه زیادی برای توسعه این محصولات انجام دادهایم و در مقیاس پایلوت و نیمهصنعتی تلاش کردهایم نیاز مراکز داخل کشور را برطرف کنیم، اما باید توجه داشته باشیم که در کشور گاهی پروژههای عظیمی اجرا میکنیم و پس از صرف هزینههای بسیار زیاد، در نهایت میبینیم خروجی اقتصادی متناسب با سرمایهگذاری انجامشده نداریم.
وی تأکید کرد: هدف ما این است که پژوهشها از مرحله تحقیق و توسعه عبور کنند و به تولید محصول، رفع نیاز کشور، کاهش وابستگی به واردات و در نهایت ایجاد ارزش اقتصادی منجر شوند.
قرارداد فروش محصولات برای دو سال آینده
قهرمانزاده با اشاره به استقبال تولیدکنندگان از محصولات تولیدشده در پژوهشگاه ابنسینا گفت: ما با چند تولیدکننده برای فروش محصولاتمان قرارداد داریم و این شرکتها برای دو سال آینده اعلام آمادگی کردهاند. به آنها گفتیم بسمالله؛ ما کار را شروع کردهایم و باید ببینیم این سرمایهگذاری چگونه میتواند به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود.
وی افزود: در مقیاس فعلی، حدود ۲۰ میلیارد تومان برای این طرح هزینه کردهایم. با توجه به این میزان سرمایهگذاری، اکنون باید ببینیم تقاضای موجود در بازار چگونه است و آیا میتوانیم این فعالیت را به یک کارخانه تولید مواد اولیه محیطهای کشت میکروبی تبدیل کنیم یا خیر.
هدف، ایجاد یک فعالیت اقتصادی پایدار است
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا ادامه داد: امروز صنعت زیستفناوری و شرکتهای دارویی در کشور در حال تولید محصولات مختلف هستند و برای کشت سلول و تولید محصولات خود به همین محیطها و مواد اولیه نیاز دارند. اگر بتوانیم در این مرحله پاسخگوی نیاز آنها باشیم، باید محاسبات اقتصادی این طرح نیز مورد توجه قرار گیرد.
قهرمانزاده تأکید کرد: موضوع فقط این نیست که بگوییم جهاددانشگاهی ۲۰ درصد منابع را از دولت دریافت میکند و ۸۰ درصد منابع را باید از درآمدهای خودش تأمین کند؛ مهم این است که این فعالیت از نظر اقتصادی توجیه داشته باشد و دورنمای آن، ایجاد ارزش افزوده و درآمد پایدار باشد.
وی اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، از جمله دسترسی به انرژی نسبتاً ارزان و همچنین اختلاف قیمت ارز و ریال، اگر بتوانیم این محصول را با قیمت و کیفیت مناسب تولید کنیم، حتی امکان صادرات آن نیز وجود دارد.
رقابت با محصولات وارداتی از نظر قیمت و کیفیت
معاون پژوهشی پژوهشگاه ابنسینا خاطرنشان کرد: در حال حاضر برای تولیدکنندهای که محصول ما را خریداری میکند، الزام به دریافت مجوز وزارت بهداشت برای خود ماده اولیه وجود ندارد و آن شرکت باید محصول نهایی خود را برای دریافت مجوزهای لازم ارائه کند.
قهرمانزاده تأکید کرد: البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن کیفیت نیست. ما حتماً باید مواد اولیه باکیفیت تولید کنیم تا محصول نهایی از نظر کیفیت و قیمت بتواند در مقابل محصولات وارداتی رقابت کند.
وی افزود: هدف ما این است که محصول داخلی علاوه بر تأمین نیاز کشور، از نظر اقتصادی نیز توجیهپذیر باشد و بتواند در بازار داخلی و در صورت فراهم شدن شرایط، در بازارهای صادراتی نیز جایگاه مناسبی پیدا کند./ ایسنا
