دیدبان شمال:
تصور کنید وارد باشگاه میشوید، گوشی خود را باز میکنید و به جای صحبت با مربی، از هوش مصنوعی میپرسید: «امروز چه تمرینی انجام دهم؟» چند ثانیه بعد، برنامهای شامل حرکات، تعداد ستها، تکرارها و زمان استراحت روی صفحه ظاهر میشود و همهچیز در ابتدا سریع، شخصیسازیشده و مدرن به نظر میرسد اما مشکل از جایی شروع میشود که تمرین از صفحه گوشی وارد دنیای واقعی میشود.
بر اساس این مطلب که از سوی آیسان جباری، فیزیولوژیست ورزشی تهیه شده و در اختیار ایسنا قرار گرفته آمده است: وقتی یک حرکت اشتباه انتخاب میشود هوش مصنوعی ممکن است بر اساس اطلاعاتی که از فرد دریافت کرده، حرکت مناسبی پیشنهاد کند اما یک حرکت میتواند برای دو نفر با شرایط متفاوت، نتیجه کاملا متفاوتی داشته باشد. ممکن است فرد یک حرکت را از نظر تئوری بتواند انجام دهد اما در عمل تکنیک کافی برای اجرای آن نداشته باشد یا دارای ناهنجاری اسکلتی باشد که از آن اطلاعی ندارد و انجام یک حرکت نه تنها سبب بهبود سلامتی نشود بلکه منجر به آسیب جدی در فرد شود.
در اینجا مربی فقط «برنامهنویس تمرین» نیست بلکه کسی است که میتواند ببیند ورزشکار واقعا چه حرکاتی را باید انجام دهد. هیچ برنامه تمرینی نمیتواند تمام اتفاقات باشگاه را پیشبینی کند و هوش مصنوعی ممکن است اعتمادبهنفس کاذب ایجاد کند.
یکی از خطرهای کمتر دیده شده این است که نام «هوش مصنوعی» ممکن است باعث شود کاربر تصور کند برنامهای که دریافت کرده، حتما علمی و دقیق است اما هوش مصنوعی میتواند اطلاعات ناقص، قدیمی یا حتی اشتباه را نیز به شکلی بسیار قانعکننده ارائه دهد. بنابراین دقیق و مطمئن به نظر رسیدن یک سیستم، به معنای درست بودن آن برای فرد نیست.
مربی خوب به تدریج ورزشکار را مستقل میکند یعنی فرد یاد میگیرد بدن خود را بشناسد، شدت تمرین را درک و تکنیک صحیح را اجرا کند. اما اگر ورزشکار برای هر تصمیمی به هوش مصنوعی مراجعه کرد، ممکن است به جای یادگیری، به دریافت دستور عادت کند؛ امروز چقدر تمرین کنم؟ چند کیلو وزنه بزنم؟ اگر درد داشتم ادامه دهم؟ چند دقیقه استراحت کنم؟ این وابستگی میتواند باعث شود فرد به جای شناخت بدن خود، به عددها و توصیههای یک سیستم وابسته شود.
یک مساله بسیار مهم
یک مساله مهمتر این که اگر اشتباهی رخ دهد، چه کسی مسئول است؟ اگر یک برنامه هوش مصنوعی تمرینی نامناسب ارائه کند و فرد آسیب ببیند، مسئولیت دقیقا بر عهده چه کسی است؟
با گسترش استفاده از هوش مصنوعی در ورزش، این پرسشها اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد، زیرا ورود فنآوری به حوزه سلامت و عملکرد انسان، فقط یک مساله تکنولوژیک نیست، بلکه مسالهای حرفهای و اخلاقی نیز به شمار میرود.
آیا باید از هوش مصنوعی در ورزش بترسیم؟
خیر، هوش مصنوعی میتواند یکی از مهمترین ابزارهای آینده ورزش باشد. میتواند دادههای هزاران جلسه تمرینی را تحلیل کند، پیشرفت ورزشکار را بهتر نشان دهد و به مربیان برای تصمیمگیری کمک کند اما تفاوت بزرگی میان «استفاده از هوش مصنوعی در کنار مربی» و «سپردن کامل تمرین به هوش مصنوعی» وجود دارد.
احتمالا آینده ورزش متعلق به کسی نیست که بین مربی و هوش مصنوعی یکی را انتخاب کند؛ بلکه متعلق به مربیای است که بتواند از هوش مصنوعی بهتر از دیگران استفاده کند.
در نهایت، هوش مصنوعی میتواند بگوید «چه کاری احتمالا بهتر است انجام شود» اما وقتی شرایط واقعی بدن انسان تغییر میکند، هنوز یک انسان متخصص لازم است که بتواند بپرسد: «آیا الان واقعا باید این تمرین را ادامه دهیم؟»/ ایسنا
