«نیروگاه زباله سوز» قفلی محکم‌تر بر گره پسماند مازندران

دیدبان شمال:

چالش های زیست محیطی نیروگاه زباله سوز نوشهر و هزینه های بسیار سنگین ساخت نیروگاه زباله سوز ساری سبب شد که کارشناسان ممتاز دانشگاهی و محیط زیستی اجرای این طرح را برای حل پسماند مازندران گره گشا ندانسته چون ساخت این نیروگاه ها نیازمند هزینه های بسیار سنگین است و هزینه های مالی نگهداری نیروگاه زباله سوز بسیار بالا است و از سوی دیگر کارشناسان تولید گازهای سمی همانند«دیوکسین‌ها و فلزات سنگین» را که در این نیروگاه ها تولید می شود را تهدیدی برای محیط زیست و سلامت شهروندان اعلام می کنند.

کارشناسان محیط زیست در حالی هشدارهای را در خصوص آسیب های نیروگاه های زباله سوز صادر می کنند که بسیاری از شهر های شمال کشور در حال جمع بندی و یافتن راه حلی نهایی برای حل چالش پسماند شهر خود هستند که کارشناسان نیروگاه زباله سوز را با توجه به آسیب های چند بعدی آن برای حل این مشکل اثر بخش نمی دانند.

این کارشناسان با بررسی های دقیق نحوه حل مشکل پسماند در کشورهای مختلف به این جمع بندی رسیدند که استفاده از کارخانه زباله سوز در برخی از کشورها حدود نزدیک به ۴۰ سال است که از گردونه خارج شد و روش های جدیدی را برای مدیریت پسماند در نظر گرفتند.

هزینه های بسیار سنگین ساخت زباله سوزها از یک طرف و هزینه های بالای نگهداری این کارخانه ها به همراه آلودگی های زیست محیطی آن سبب شد که این روش برای حل مشکل پسماند برای بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا از دستور کار خارج شود و روش های جدیدی را به کار گیرند.

نیروگاه زباله سوز نوشهر در ۲۷ آذر ماه سال ۱۳۹۹ با هدف فرآوری ۲۰۰ تن زباله تولیدی شهرستان های نوشهر، چالوس و کلاردشت و تولید حدود سه مگاوات برق در ساعت در زمینی به گستره حدود ۲ هکتار در منطقه «پلنگ چال»مکان قبلی دفن سنتی و غیر بهداشتی زباله نوشهر افتتاح شد.

کوتاهی در رفع اختلال سامانه پایش لحظه ای دود خروجی ناشی از دودکش ها، تجهیز نبودن به سیستم تصفیه خانه، انتقال پسماندهای خطرناک دپو شده با ثبت درخواست در سامانه جامع محیط زیست، عدم ساماندهی زباله های انباشته شده مربوط به چهار دهه گذشته در پیرامون نیروگاه و شکایت اهالی به ویژه حامیان محیط زیست نسبت به آلودگی هوا ناشی از فعالیت نیروگاه از مهم ترین چالش های زیست محیطی بوده که این وضعیت فاجعه بار با نگرانی مسوولان حفاظت محیط زیست، دستگاه قضایی به عنوان مدعی العموم و مردم نوشهر همراه شده است.

ورود حجم انبوهی از شیرابه زباله انباشت شده به رودخانه «ماشلک» آلودگی هوا و بوی تعفن از جمله پیامد افتتاح ناقص نیروگاه زباله سوز نوشهر است که شهروندان بر ضرورت رفع این مشکل از سوی مسوولان امر تاکید کردند.

روند فعالیت این نیروگاه با فرآوری زباله به درستی انجام می گیرد اما سرریز شیرابه حاصل از زباله های دپو شده مربوط ادوار گذشته به داخل رودخانه ماشلک و دریای خزر مساله ساز شده و باید هرچه زودتر جلوی این چالش زیست محیطی گرفته شود.

در برخی از روزهای هفته بوی تعفن ناشی از انباشت زباله بسیار نفس گیر بوده به طوری که جمعی از اهالی ساکن اطراف و شهروندان از انتشار بوی آزار دهنده انتقاد کرده و تاکید دارند که مسوولان هرچه سریعتر برای رفع این مشکل تدابیر ویژه ای اتخاذ کنند.

تکرار انتشار مشکلات این نیروگاه به ویژه ورود شیرابه های آن به رودخانه های اطراف در شبکه های اجتماعی در برخی از ایام سال پرونده این نیروگاه را بر سر زبان ها می اندازد که در واقع هشداری که به مسوولان منطقه بوده تا مساله آن را در اولویت کاری شان قرار دهند.

حل مشکل زباله سوز نوشهر اولویت اول

در این ارتباط فرماندار نوشهر اظهار کرد: یکی از برنامه های اولویت دار و بسیار حیاتی پس از عهده دار شدن مسوولیت در این شهرستان پیگیری جدی‌ همراه با ارایه راهکارهای لازم در جهت رفع چالش های زیست محیطی نیروگاه زباله سوز در این شهرستان بوده است.

شاهرخ جهانشاهی گفت: بعد از بازدیدهفته گذشته اعضای شورای تامین از نیروگاه زباله سوز آنچه گزارش شده این نیروگاه افزون بر امحای زباله های تولیدی نوشهر بلکه برابر تعهداتی که داشته باید زباله های سایر شهرستان های چالوس و کلاردشت هم تحویل و پس از فراوری و امحا به برق تبدیل کند که متاسفانه در روند فعالیت دچار مشکلات و نواقصی شد که نتوانست به تعهداتش عمل کند.

وی ادامه داد: نشست های مشترک با فرمانداران، شهرداران و سایر مسوولان مرتبط سه شهرستان بابت حل این چالش از زمان عهده دار شدن مسوولیتم تاکنون در منطقه برگزار و به جمع بندی های خوبی هم با هدف ارایه راهکارهای لازم رفع این چالش زیست محیطی رسیدیم.

فرماندار نوشهر گفت: هفته گذشته هم به همراه اعضای شورای تامین از این نیروگاه به ویژه بخش های مکان تخلیه زباله، واحد نوبت دهی به خودروهای حامل زباله و تصفیه خانه شیرابه آن صورت گرفت .

جهانشاهی افزود: صرف نظر از این بازدید گروهی از کارشناسان مرتبط هم بازدیدی از این مجموعه داشتند و قرار بر آن شد گزارشی ظرف مدت ۱۰ روز به فرمانداری ارایه دهند.

مقام عالی دولت در نوشهر یادآور شد : آنچه در مشاهدات میدانی در روز گذشته هم دیده شد در زمان حاضر پساب نیروگاه تصفیه شده و یا به عبارتی به طبیعت و رودخانه سرریز و هدایت نمی شود.

وی تصریح کرد: برای سومین بار از نیروگاه بازدید شده و تاحدودی پیمانکار تلاش کرده بخشی از نواقص را رفع کند اما کافی نیست.

جهانشاهی افزود: آنچه در این بازدید شنیده شده بحث جداسازی زباله ،تعمیرات اساسی و … بوده به هر شکل این مشکل باید رفع شود و هرگونه کوتاهی در این بخش توجیه پذیر نیست.

وی خاطرنشان کرد: از مسوولان به ویژه محیط زیست شهرستان هم خواسته شده گزارشی مکتوب از جزییات نواقص و مشکلات نیروگاه را به فرمانداری ارائه دهد.

این مسوول ابراز امیدواری کرد : در مدت یک ماه آینده بتوانیم مسائل و مشکلات نیروگاه زباله سوز نوشهر را حل کنیم تا پرونده چندین ساله این چالش زیست محیطی که این روزها سبب نگرانی و دغدغه مردم این خطه غربی استان شده برای همیشه بسته شود.

طرحی که منسوخ شد

فوق دکتری مهندسی عمران- محیط زیست از آمریکا در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: ساخت زباله سوزها به خاطر هزینه های سنگین و نگرانی های زیست محیطی آن در جهان منسوخ شده است.

دکتر عزیر عابسی گفت: کشوری مانند ایالات متحده از دهه ۱۹۹۰ میلادی به بعد روند کاهش ساخت زباله‌سوزهای جدید را آغاز کرد که دلایل اصلی این کاهش، هزینه‌های سنگین ساخت، نگرانی‌های زیست‌محیطی به خاطرتولید گازهای سمی مانند «دیوکسین‌ها و فلزات سنگین» که باعث مخالفت‌های مردمی و قانونی شد.

این کارشناس محیط زیست افزود: سیاست‌های بازیافت و کاهش زباله در این دوره تمرکز روی بازیافت، کمپوست‌سازی و کاهش تولید زباله در مبداء مورد تاکید است.

این دانش آموخته رشته محیط زیست از آمریکا ضمن بیان این مطلب که قوانین سختگیرانه‌تر “EPA” (سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا) در مورد انتشار آلاینده‌ها امروزه در آمریکا بیشتر به سمت بازیافت و دفن بهداشتی “landfilling” پیش رفته به همراه کم توجهی به زباله سوزها است، اظهار کرد: قبل از اجرای هر طرحی در مازندران عواقب آن به درستی سنجیده شود تا با صرف هزینه های سنگین نه تنها مشکلی حل نخواهد شد بلکه بر چالش های زیست محیطی این خطه از شمال افزوده می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل تصریح کرد: اقدامات اخیر در جذب سرمایه گذار چینی برای ساختن زباله سوز در استان جای سوال و نگرانی دارد.

در حال حاضر در استان مازندران یک اتفاق نظر درستی وجود دارد مبنی بر این که پسماند به عنوان بزرگترین چالش این خطه از شمال محسوب می شود و باید برای حل ریشه ای این بحران هر چه سریعتر اقدام جدی صورت گیرد.

کارشناسان ممتاز دانشگاهی ضمن ابراز خرسندی از این امر که قرار است برای حل این چالش چندین ساله اقدام موثری انجام شودتاکید دارند این امر باید به صورت فنی و درست باشد.

راه اندازی کارخانه زباله سوز یکی از گزینه های است که برای این استان مطرح می شود اما کارشناسان اجرای این طرح را منسوخ دانسته و به جزء هدر رفت سرمایه ملی دستاورد ارزشمندی نخواهد داشت.

این کارشناسان با بررسی های دقیق نحوه حل مشکل پسماند در کشورهای مختلف به این جمع بندی رسیدند که استفاده از کارخانه زباله سوز در برخی از کشورها حدود ۳۵ سال است که از گردونه خارج شد و روش های جدیدی را برای مدیریت پسماند در نظر گرفتند.

وی تصریح کرد: هزینه های بسیار سنگین ساخت زباله سوزها از یک طرف و هزینه های بالای نگهداری این کارخانه ها به همراه آلودگی های زیست محیطی آن سبب شد که این روش برای حل مشکل پسماند برای بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا از دستور کار خارج شود و روش های جدیدی را به کار گیرند.

زباله زخم عمیق پیکر نحیف طبیعت شمال کشور است. زخمی که در ۲ دهه اخیر عمیق‌تر شده و مساحت آن نیز در نقاط مختلف شمال و به ویژه مازندران افزایش یافته است.

جانمایی نامطلوب مکان‌های دفن زباله مازندران در سه دهه اخیر سبب شده که اکنون مساحت عرصه‌های دپوی زباله در مازندران که عمدتا نیز در دل جنگل‌ها قرار دارند به حدود ۲۰۰ هکتار برسد.

دپوی این زباله‌ها و آلوده شدن خاک محیط تنها چالش ناشی از این روش دفع پسماند نیستند. نفوذ شیرابه‌ها به عمق زمین و آب‌های زیرزمینی تهدید بزرگی است که بر سلامت ساکنان اطراف این سایت‌های دپوی زباله تاثیر مستقیم می‌گذارد. زباله‌دان‌های تحمیل شده به طبیعت مازندران نبسیاری از زمین‌های باغی، شالیزاری و مراتع استان را به درجه‌ای از آلودگی رساندند که در سلامت محصولات تولیدی در این عرصه‌ها ابهام وجود دارد.

شهرهای مازندران به گونه‌ای گسترده شده که جنگل، کوه، دشت و مرتع بخشی از شهرها و روستاهای این استان را تشکیل می‌دهند و همه این اراضی هم در معرض تهدید زباله‌ها قرار دارند.

معضل پسماند سال‌های طولانی است که گریبان‌ مازندران سرسبز را گرفته و در برهه‌های مختلف سه دهه گذشته در برخی مناطق تبدیل به بحران چندوجهی شد. در این فرایند بیشترین آسیب به جنگل‌های مازندران وارد شد. محل دپوی زباله‌ها در آمل، بابل، بابلسر، نوشهر، نور و بسیاری از شهرهای این استان از گلوگاه تا رامسر تهدیدی جدی برای عرصه‌های طبیعی محسوب می‌شوند.

هر چند قصه تلخ معضل زباله برای بومیان مازندران تکراری است و بسیاری از مازندرانی‌ها درد و رنج و جان‌سختی آن در برابر راه‌حل‌های متنوع را با گوشت و استخوان‌شان لمس کرده‌اند، ولی برای غیربومیان هم ناآشنا نیست. چون اگر حتی پیشینه یک بار سفر زمینی به مازندران را داشته باشند، بوی تعفن زباله‌های انباشته در جای‌جای استان بدون تردید مشام‌شان را آزرده است./ایرنا